Kilometerheffing

Analyse van een kilometerheffing voor vrachtwagens in Vlaanderen

TML heeft in 2008 voor de Vlaamse overheid onderzocht wat de effecten zouden zijn van een kilometerheffing voor vrachtwagens in Vlaanderen.

Effecten op de samenleving

Er werden in totaal 9 scenario’s doorgerekend, gaande van een budgetneutrale variabilisering van de Verkeersbelasting, tot een verregaande gedifferentieerde internalisering van alle externe kosten. De effecten werden vervolgens vergeleken met het trendscenario voor 2020 en 2030.

Volgende effecten zijn te verwachten:

  • De prijs van een kilometer gereden met een gemiddelde vrachtwagen stijgt van 1,18 euro (in 2020) naar 1,18 tot 1,50 euro, afhankelijk van het gekozen scenario.
  • Minder vrachtverkeer over de weg in Vlaanderen: 0,75% tot 3,4%
  • De daling van de vrachtwagen-km speelt zich vooral af op de snelwegen, ook in de scenario’s waar alle wegen worden beprijsd.
  • Verhoogde inkomsten Vlaamse overheid: daling met 112 miljoen euro in 2020 door het afschaffen van de Verkeersbelasting en het Eurovignette. Inkomsten van de kilometerheffing: 200 tot 600 miljoen euro.
  • De verdwenen vrachtwagen-km worden maar voor een klein deel (1% tot 5% van de ton-km) omgezet in andere vervoerswijzen (spoor, binnenvaart). Het overgrote deel verdwijnt in kortere ritten (bestemmingen) en veranderde bedrijfslogistiek (voorraden).
  • De effecten op de rijsnelheid, het personenverkeer en de emissies zijn erg klein.

Prijs van een gemiddelde vrachtwagen, in €/vkm, 2020

Volgende figuur geeft de impact van elk scenario op de voertuig-km in 2020. Het valt op dat de grote vrachtwagens (boven 32 ton) meer dan de helft van de gereden kilometers uitmaken. Dat komt omdat deze vrachtwagens vooral ingezet worden voor internationaal verkeer en dus meer uren per dag rijden dan kleinere types.

Men merkt dat het effect van een kilometerheffing op de andere vervoerswijzen relatief klein is. Een kleine (scenario A) of grote (scenario E) kilometerheffing heeft vooral impact op het vrachtverkeer zelf.

Miljoen voertuig-km in 2020, per scenario, per vervoerswijze

De berekeningen werden uitgevoerd met de TREMOVE en ISEEM modellen.

Aspecten technologie en implementatie

Een tweede achtergrondrapport beschrijft de verschillende technologische opties, niet alleen voor vrachtwagens maar voor het wegverkeer in het algemeen.

Het rapport handelt zowel over bestaande als geplande systemen. De methode bestond uit twee activiteiten: een literatuuronderzoek en een aantal interviews met stakeholders op het gebied van implementatie, uitvoering en onderhoud van systemen voor kilometerheffing.

De studie behandelt de volgende onderwerpen:

  • Functionele architectuur
  • Technologie en systemen
  • Operating karakteristieken
  • Systeem interoperabiliteit
  • State-of-the-Art van kilometerheffingschema's
  • On-Board Equipment
  • Sporadische gebruikers
  • Additionele diensten
  • Eurovignette richtlijn
  • Kapitaalskosten en operationele kosten
  • Publiek-private samenwerking
  • Handhaving

rapporten

Eindrapport: "Effecten van een kilometerheffing voor vrachtwagens"

Eindrapport: "Technical and implementation aspects" (in English)

periode

2008-2009

opdrachtgever

Steunpunt Fiscaliteit & Begroting, in samenwerking met het Departement FB van de Vlaamse overheid

in samenwerking met

KU Leuven, TNO

medewerkers

Griet De Ceuster, Tom Voge, Isaak Yperman, Christophe Heyndrickx

contact

Griet De Ceuster

+32 16 31.77.30
referenties: 07.62-07.65-08.23