Snelheidsbegrenzers

Evaluatie van snelheidsbegrenzers voor commercieel transport

Het beperken van de snelheid van wegvoertuigen door de installatie van snelheidsbegrenzers vormt een belangrijke maatregel om de verkeersveiligheid te verbeteren en om de uitstoot van broeikasgassen, verontreinigende stoffen en het verkeerslawaai te verminderen. Sinds 1/1/1995 is er EU-wetgeving inzake snelheidsbegrenzers voor alle zware vrachtwagens en bussen van meer dan 10 ton (M3 en N3 voertuigen) en sinds 1/1/2006  voor kleinere vrachtwagens en bussen (M2 en N2-voertuigen: 3,5-10 ton).

De algemene doelstelling van deze studie was de Europese Commissie bijstaan bij de evaluatie van de huidige richtlijn 92/6/EEG inzake snelheidsbegrenzers. Daarnaast verkenden en beoordeelden we ook opties om te richtlijn aan te passen.
De meer specifieke doelstellingen waren:

1) Het uitvoeren van een ex-post evaluatie van de toepassing van de richtlijn voor zware vrachtwagens en bussen, en met name van de uitbreiding naar M2 en N2. Wat waren de belangrijkste effecten?

2) Het beoordelen of en hoe de huidige richtlijn kan worden gewijzigd om de effectiviteit en efficiŽntie ervan te verbeteren. Met name door het verkennen en beoordelen van de volgende opties:
- Daling van de snelheidslimieten voor zware vrachtwagens
- Snelheidsbegrenzers voor lichte bedrijfsvoertuigen
- Intelligente Snelheid Assistentie (ISA) systeem voor alle bedrijfsvoertuigen.

Uit de bevraging in de ex post evaluatie bleek dat er geen bijzondere problemen waren bij de implementatie van de richtlijn, met uitzondering van enkele technische en administratieve kosten. Wegens databeperkingen was het niet mogelijk om op basis van historische statistische gegevens de impact van de richtlijn op de werkelijk gereden snelheden in te schatten. Het effect op veiligheid werd dan ook met behulp van meer theoretische snelheidsverdelingen met en zonder snelheidsbegrenzer geschat. De invoering van snelheidsbegrenzers zou het aantal dodelijke ongevallen met zware vrachtwagens op snelwegen met 9% doen dalen; voor zware ongevallen zou er een daling zijn van 4% en een daling van 3% voor alle letselongevallen. De effecten op emissies werden geschat door een vergelijking te maken van de snelheidsprofielen. Hieruit bleek dat voor de EU als geheel de invoering zou leiden tot een vermindering van 1% van CO2, PM een NOx emissies door zware vrachtwagens.

In de ex ante analyses werden 4 scenario’s voor zware vrachtwagens en 4 scenario’s voor lichte bedrijfsvoertuigen (N1 categorie) doorgerekend. Wegens ontbrekende data zijn de M1 voertuigen niet mee opgenomen in de scenario’s. De analyse toont aan dat de Intelligente SnelheidsAdaptatie (ISA) scenario’s de grootste impact op verkeersveiligheid hebben –zowel voor zware vrachtwagens als voor lichte bedrijfsvoertuigen, en zeker indien het ISA systeem niet enkel informatief is, maar ook actieve feedback geeft. Zowel voor de zware vrachtwagens als voor de lichte bedrijfswagens zien we in de ISA scenario’s – voor de EU als geheel - een daling van 25% in dodelijke ongevallen, 18-19% voor zware letselongevallen en 11% voor alle schade-ongevallen. Een verlaging van de snelheid tot 80 dan wel 90 km/u (voor respectievelijk zware vrachtwagens en bussen) leidt tot een daling van 5% van ongevallen waarbij zware commerciŽle voertuigen betrokken zijn. Een gelijkaardige daling werd teruggevonden in het scenario waarbij de snelheid van lichte bedrijfswagens gelimiteerd werd tot 100 km/u. De emissie-effecten zijn verschillend van de veiligheidseffecten: de snelheidsbegrenzers kunnen een grote impact hebben op de emissies – vooral op snelwegen; terwijl het effect van ISA in de meeste gevallen quasi nul is.

rapporten

Eindrapport in het Engels

periode

2013

opdrachtgever

Europese Commissie, DG MOVE

partners

CE Delft, TRT, TNO

medewerkers

Eef Delhaye, Lars Akkermans

contact

Eef Delhaye

+32 16 74.51.22
referentie: 12.78